e-Littera

Niçin e-LİTTERA?

Elektronik sistemler son on yıl içinde bilginin paylaşılmasında önemli katkılar sağlamışlardır; ancak giderek daha hızlı ve kolay erişilebilir bilgi paylaşımına duyulan gereksinim, bütün tıp dallarında olduğu gibi bilim dalımızda da artmaktadır. e-Littera, bu gereksinimi karşılamak amacıyla yayınlanmaya başlamış, basılı dergilerin dezavantajlarına sahip olmayan bir elektronik uzmanlık dalı dergisidir. PLEKSUS e-Littera'nın yayın dili Türkçe ve İngilizce'dir. e-Littera, her üç ayda bir olmak üzere yılda toplam dört sayı olarak yayınlanmaktadır. Sayıların yayınlanma zamanları Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarıdır.

Basılı Dergilerin Dezavantajları

Bir bilimsel derginin hedef kitlesi, bu derginin içeriğine ilgi duyan ve katkıda bulunan kişilerdir. Okuyucuların ve içeriğe katkıda bulunanların çok değişik ilgi alanları olabildiği için, basılı bir yayının her baskıda bütün bu ilgi alanlarını kapsayan içeriğe sahip olması mümkün değildir. Dergilerin basım ve dağıtım masrafları, içindeki makalelerin uzunluğunu, makale sayısını, dolayısıyla içeriğinde taşıması arzu edilen çeşitliliği ve dağıtımın yapılacağı alanın genişliğini kısıtlar. Bu kısıtlılıklar, içeriğine ilgi duyan bazı okuyuculara basılı dergilerin ya hiç, ya da zamanında ulaşamamasına neden olabilmektedir. Dünya çapında iletişimin artıyor ve giderek daha fazla kişiye daha çok bilginin ulaştırılmasının gerekiyor olması nedenleriyle, maliyet unsurları dergilerin basım ve dağıtım sayısını giderek daha fazla kısıtlayacaktır. Geniş bir alana dağıtılabilen, kolay ve hızlı erişilebilen, okuyucularına ve içeriğine katkıda bulunacaklara bilgi aktarabilen ekonomik dergilere ihtiyaç olduğu kesindir.

e-Littera

e-Littera, basılı dergilerin kısıtlamalarını aşarak interaktif multimedya iletişimi sunan bir yapıdır. Bir elektronik dergi olması nedeniyle, e-Littera.nın metin, ses ve görüntü içeriği bütün dünyaya açıktır. Hazırlık ve dağıtım maliyetinin, basılı dergilerde olduğundan daha düşük olması, daha fazla içeriğin "hatta" kalmasını sağlayacak ve okuyucuların dergiye erişim maliyeti sadece Internet bağlantısı için gereken masraflarıyla sınırlı olacaktır.

e-Littera, alanında akademik statüye sahip uzmanlardan oluşan editörlerinin ve danışma kurulu üyelerinin yürüttüğü bir dergidir. e-Lİttera interaktiftir ve her makalenin yanında bulunan "Forum" bağlantısı ile okuyucuların dergiyle ve makale yazarıyla yazışarak haberleşmesine olanak verir. Okuyucuların tartışma ortamına metin, ses, resim ve video görüntülerini göndermeleri de mümkündür. Böylece yorumlar, sorular ve yazarının bunlara yanıtı makale ile birlikte görülebilecektir. Ayrıca, PLEKSUS Tartışma Listesi de Türk Tıp camiasına sorulması veya duyurulması istenen konular için bir elektronik bülten biçiminde e-Littera'ya yandaş olarak işlemeye devam edecektir.

e-Littera, hepsi aktif bilgisayar ve internet kullanıcısı olan editörler ve danışma kurulu üyelerinin, sponsorların ve interaktif web tasarımı konusunda deneyimli sistem operatörlerinin ortak bir görüşte birleşmesi sonucunda faaliyete geçmiştir. Daha önce PLEKSUS Tartışma Listesi'nde aktivite göstermiş, makale değerlendirme trafiğini internet üzerinden gerçekleştirebilecek, bilimsel yazı danışmanlığı işlevini "kanıta dayalı tıp" prensipleri çerçevesinde yürütecek tüm akademisyenler danışma kurulu üyesi olabilirler. e-Littera, bütün sağlık profesyoneli olan okuyuculara açıktır. Okuyucuların makale tam metinlerine ulaşmak için ücretsiz bir abonelik işlemi yaptırmaları, kullanıcı adını ve kendilerine verilecek şifreyi kullanarak sisteme giriş yapmaları gerekmektedir; bunun amacı, profesyonel bilgiler içeren makale ve yorumlara tıp mensubu olmayan kişilerin erişimini kısıtlamaktır.

e-Littera'nın basılı dergilerden en önemli farkı gönderilen yazıların yayına kabul edilmesini hemen takiben yayınlanabilmesidir. e-Littera editörlüğü, yazının gönderilmesi ile yayınlanması arasında geçen sürenin en çok iki ay olmasını hedef seçmiştir. E-Littera'da yayınlanan bilimsel yazıların akademik kariyer dosyalarında yer bulabilmesi için sayfa numarası almış PDF formatlarının kullanılması gerekecektir. Yazıların PDF formatları, her üç ayda bir, cilt ve sayı numarası verilmiş olarak yazıcı çıktısı alınabilir hale gelecektir. Derginin bilimsel kimliği TÜBİTAK-ULAKBİM Türk Tıp Dizini Oluşturma Komisyonu tarafından onaylanmıştır.

e-Littera'nın Tasarımı ve Amaçları

Yazarlar, ne kadar iyi yazılmış olurlarsa olsunlar, yazılı ifadelerindeki bakış açısını okuyucularının da aynı perspektiften algılayıp algılamadıklarından emin olamazlar. Yazılı mesajların doğasında bulunan bu durağanlıkta kontrolün tamamı, okuyucunun katkısı olmaksızın yazardadır. Elektronik iletişimde ise, kullanıcıların multimedya ortamını kullanmada bir miktar esneklik payları ve akışı kontrol şansları vardır; interaktif katılım, veri toplama ve toplanan verileri inceleme olanaklarına da genellikle sahiptirler. Oysa, kullanıcıları elektronik ortamdan da çoğunlukla hoşnutsuzdurlar. Bu hoşnutsuzluk, sıklıkla, elektronik ortamı hazırlayanların interaktif bilişim yöntemlerini yeterince kullanmadan basılı dergilerdeki görünümü elektronik ortama nakletmelerinden kaynaklanır. Bu hataya web tasarımlarında sık olarak rastlanmaktadır; bu tür tasarımlarda sayfalar arasında kaybolan, aradığı bilgiye nereden ulaşacağını kolaylıkla bulamayan ve bilgiye ancak uzun süre harcayarak ulaşan kullanıcılar elektronik ortamı basılı şeklinden daha sevimsiz, zor, veya anlaşılmaz olarak nitelendirmektedirler. O halde, bir web tasarımı yapılırken bu sorunlar dikkate alınmalı, hedef kitlenin beklentileri, aranan bilginin ne olduğu, nerede kullanılacağı ve bilgiye ulaşmanın alternatif yöntemleri iyi bilinmelidir, Bunun da ötesinde, tasarımın şekli ve detayları, kullanıcılardan gelen isteklere göre kolayca yeniden şekillendirilebilmelidir.

e-Littera'nın tasarımı yapılırken bu unsurlar dikkate alınmış ve basılı dergi okuyucularının ihtiyaç duyduğu eksikliklere yanıt verebilecek bir yapılanma oluşturulmaya çalışılmıştır. Okuyucular, derginin içeriğinde yer alan makalelerin listesine, özetlerine, tam metinlerine ve basılı bir dergi görünümüne sahip PDF dosyası formatındaki şekillerine ulaşabilecekler, her bir makalenin kendine ait tartışma "forum"una interaktif katılabileceklerdir. Bu şekilde, her yazının çok sayıda yorumcusu olabilecek ve bu yorumlara yazarın karşı, ya da aynı yöndeki görüşleri de dergide yer alabilecektir.

Yakın gelecekte neler düşünüyoruz?

Elektronik yayıncılık son derece heyecan verici olanaklar sağlayabilir. Örneğin, kısa video kliplerin de yer aldığı ve bir yöntemi anlatan yayınların çok yararlı olacağı açıktır. Böyle bir olanağa basılı bir dergide sahip olmak mümkün değildir. Sürekli Tıp Eğitimi (STE) etkinlikleri çerçevesinde gerçekleştirilebilecek elektronik yayınlar da yakın gelecekteki projelerimiz arasında yer almaktadır. Eğiticilerin bireysel, veya panel halinde, metin veya sesli anlatım ile desteklenmiş slayt gösterilerinin; bilimsel toplantılardaki konferans ve panellerin video görüntülerinin e-Littera.da yayınlanması bu projeler arasında sayılabilir. e-Littera, benzer elektronik uygulamalar ile ilgili her türlü düşünceyi değerlendirmeye açıktır ve bunları editörlere iletmenizi beklemektedir.

Hangi formatta olursa olsun, bilimsel bir derginin temel yaşam kaynağı kullanıcılarından / okuyucularından gelen bilimsel makalelerdir. Sayfa ve makale sayısı kısıtlaması bulunmayan e-Littera.ya okuyucular ve yazarlar olarak sizler yaşam vereceksiniz.